zaterdag 19 mei 2018

Week van Hoop


We sporen niet,
maar reizen wel.
Verloren zonen en
verdwenen dochters.
Wagonladingen vol, 
ook al reizen zij alleen.
IJzer raast op ijzer.
Zelfs dwarsliggers
werken mee.
 Boemelend
naar huis.

Als ik in gedachten deze week
stof en aard ontstijg.
 dan vallen Pinksteren en Pasen
met alle goede dagen op één dag.

Kwijt wat hier kleingeestig
kan narren, sarren en verwarren.
Zwijgt eigen stem of die van anderen luid
 dan stijg ik boven lucht en wolken uit.





zondag 13 mei 2018

Moederdag

Moederdag best lastig
voor kinderloze 
en moederloze
mensen.
Toch vier ik feest
Misschien wel het meest,
omdat we allemaal eens
gedragen zijn
geweest.

vrijdag 11 mei 2018

Hemelvaart voor 't eerst voor moederdag


Valt hemelvaart 
voor moederdag.
Dan te laat 
voor een kado.
Maar misschien
 in hemel
altijd
 moeder
dag.



dinsdag 8 mei 2018

In mijn hempie staan

Buiten is het 26 graden, in het lokaal een vijf graden warmer. Onno blijft door het raam kijken. Buiten is een graafmachine bezig met onderhoud aan de walkant van een sloot.

"Onno, let nou op, straks snap je het niet en zit je de rest van je leven op zo'n kraantje"

Hij kijkt me aan alsof ik iets stoms heb gezegd. "Wie heeft het beter voor elkaar meneer, die kraanmachinist met z'n korte broekie en hempie lekker buiten? Muziekie an? Of u hier?" 

Ondanks mijn jarenlange ervaring met vmbo'ers heb ik dit soort opmerkingen nodig. Om te leren dat toekomstperspectief te maken heeft met verwachtingen. Opmerkingen gemaakt vanuit mijn perceptie kunnen flink arrogant overkomen. 

Daar kan geen lesje verkleinwoordjes tegenop. 

bijdrage aan 120w.nl (weekthema 'onderhoud')

zondag 6 mei 2018

Hollend stilstaan


Voor het laatst
hollend door t bos.
Voordat de lente
uit zijn bomen barst.
Toevend bij t graf
van die mij baarde.
Voor t eerst met
steen de dood bedekt.
En om mij heen
zingt en koert en hamert
merel, duif en specht.
Dat leven altijd overwintert.


zaterdag 5 mei 2018

Doelenstraat


Gepubliceerd in https://indebuurt.nl/gouda op 29 april 2018

Ooit begonnen als Doelensteeg heet zij nu Doelenstraat. De naam waarschijnlijk gekregen door de  aanwezigheid van De Doelen; het oefenterrein van het schuttersgilde. Halverwege de veertiende eeuw was er al sprake van een schutterij in Gouda. Bijna tweehonderd jaar later, in 1542, wordt deze gereorganiseerd. Er zijn dan vier schuttersgilden, elke wijk heeft er één. Het gezamenlijke oefenterrein dat eerst aan de Doelenstraat lag, ligt dan inmiddels tussen  de Lange Tiendeweg, waar ook hun hoofdkwartier is gevestigd, en de Doelenstraat.  Aan de kant van de Fluwelensingel waar nu het Houtmansplantsoen begint.


De straat zelf functioneert als doorsteek naar de binnenstad vanuit de wijk Kort Haarlem. Met aan het begin een meer dan honderd jaar oude bakkerij. Die zelfs het predicaat Koninklijk verdiende in 2015.
Daartegenover zit een winkel in antiek en curiosa. Deze heeft, heel handig en eigentijds, naast de etalage een bakje met visitekaartjes opgehangen. Als de winkel dichtzit kun je bij de webshop terecht. Mooi voorbeeld van kruisbestuiving tussen oude en nieuwe manier van winkelen. 
Daarnaast nog wat etalages die veronderstellen dat er vroeger een winkel zat.

Iets verderop zit een muziekwinkel. Eén van de oudste van de stad heb ik me laten vertellen. Onlangs heb ik hier een muziekinstrument gehaald voor mijn vrouw. Geweldig hoe men mij hielp. Als a-musicale leek voelde ik mij geen moment ongemakkelijk. De leeftijd van de eigenaren en hetgeen ze vertelden maakt me duidelijk dat we deze zaak niet lang meer in Gouda hebben.  Natuurlijk weet ik dat vooruitgang niet te stoppen is.  Maar als ik zie wat deze mensen allemaal doen om van mij een tevreden klant te maken, twijfel ik wel even over wat nu echt vooruitgang is.

Als laatste stap ik bij de slijter binnen. De winkel staat echt vol. Geen gespeel met leegte. Of met licht en ruimte.Nee de paar vierkante meter staan gewoon vol. Meer dan vol. De kruiken op de bovenste plank daarentegen zijn leeg. Weemoedig kijken ze me aan. Ooit werden ze hier gevuld met jenever uit een fust. Alle merken, flessen en aanbiedingen kunnen de melancholie niet tegenhouden.  Dan spreek ik de eigenaar; Jan Snaterse. Ja,ik mag zijn naam noemen. Hij is de tachtig al ruim gepasseerd. En net geopereerd aan staar. "Ik moet veertien dagen rust houden, maar dat lukt me niet. Alleen tillen gaat me wat moeilijker af". Hij vertelt me hoe hier vroeger meer dan twintig zaken zaten in dit kleine straatje. Hoe deze straat vroeger klandizie had van de bezoekers en medewerkers van het Van Itersonziekenhuis.  Dit ziekenhuis lag in de wijk Kort Haarlem.  De route van en naar binnenstad liep via de Doelenstraat. 
Bij mijn vertrek valt mijn blik op de winkeldeur. Boven de naam van de slijter staat de de naam van de winkel, 'Victoria'. Ik vermoed een smeuïg verhaal en draai me om terwijl ik meneer Snaterse vraag hoe hij aan deze naam komt. Hij antwoordt mij lachend: 'Gewoon, van victorie kraaien, de haan kraait victorie'.  Hiermee kan ik het doen. Tenslotte heb je als ruim tachtigjarige, die zich tot vandaag staande weet te houden, alle recht van spreken. Ook als overwinnaar.





donderdag 19 april 2018

Parijs

Stad van licht en liefde. Waar tonnen ijzer en emmers vol met klinknagels werelds meest bezochte bouwwerk tentoonstelt. Waar dichters en schrijvers een opstand begonnen omdat ze het bouwwerk van meneer Eiffel niet zo geweldig vonden.  

Waar een Bastille bestormd werd omdat boeven buskruit benodigden. In tegenstelling tot het oude schoolverhaal dat er gemartelde mensen bevrijd werden. Op de dag van de bestorming dacht men pas, nadat men het buskruit veilig gesteld had, dat het een stunt was om de gevangenen los te laten. Daar waren er zeven van. De meesten werden de dagen erop weer vastgezet omdat dit wat veiliger bleek. Daarna werd het bouwwerk door een sloopbedrijf afgebroken. En niet door een woedende menigte steen voor steen tot de grond gesloopt. 

Over revolutie gesproken. Op een vroege morgen, passeer ik hardlopend, een kerk. Dat is niet zo bijzonder. Wel is het uitzonderlijk dat het een gereformeerde kerk is. Ja die van Luther en Calvijn, niet de meest populaire figuren hier. Wat opvalt, is een doek aan de gevel met vrijheid, gelijkheid en broederschap. Ik herinner me wat preken uit mijn jeugd, waar de Franse revolutie als de oorzaak van veel kwaad werd aangewezen. En waar de slogan 'liberté, egalité en fraternité' als een vloek in de kerk werd gezien. Al lopend mijmer ik nog even. Misschien is revolutionair zijn wel christelijker dan ik dacht. We heten niet voor niets protestanten.


De stad, die bij elk bezoek mooier wordt. Dit keer is onze uitvalsbasis een appartement in MontMartre. Op de helling van la Butte Montmartre, zoals ze de heuvel noemen waar de Sacre-Coeur op is gebouwd. Prachtige kathedraal waar je niet op uitgekeken raakt. In tegenstelling tot de kerk waar ik zondag's kom, mag je hier door de week gratis naar binnen. Aan de andere kant betaal je in de omliggende straatjes het drievoudige voor een glaasje wijn. 

Parijs ook de stad waar ze kunstenaars bij elkaar begraven. En er zoveel hebben dat er een brug over de begraafplaats loopt om aan de andere kant te komen. Vanaf ons dakterras kijk ik over een dichtbevolkt, hoewel uitgestorven, gebied van graven, zerken en tombes. Drie olmen houden de wacht boven de ingang. 
Op een vroege ochtend, een beetje gedwaald over dit terrein. Ook hier nogal wat verbanden met revoluties. De grote en de kleine. 
Niet te missen is de familietombe van de Zola's. Emile, niet echt een vriend van de gevestigde orde, lag hier begraven. Bij zijn familie, voordat hij bijgezet werd in het Pantheon.
Meer zoeken is het naar de plek waar Heinrich Heine begraven ligt. Ja, die van de Lorelei. Het gedicht zo beroemd, dat het bijna een volkslied werd. Zelfs de nazi's  durfden het niet te verbieden. 
Eenmaal gevonden, verwonder ik me over het witte, waaruit graf en buste opgetrokken zijn. Het steekt af tegen het grauw en grijs rondom. Prachtig zijn de dichtregels op de zijkant. Vrij vertaald zeggen ze, dat waar hij ook zal rusten, Gods hemel hem zal omgeven en de sterren zijn graflampen zullen zijn. Te weten dat hij een banneling was en zijn laatste jaren hier in Parijs verlamd op bed doorbracht maakt deze regels nog mooier.

Daarnaast zitten we niet zover van de plaats, waar Vincent van Gogh twee jaar  doorbracht. Waar hij kennismaakte met het impressionisme Ook weer vertrok omdat het hem te druk was. Vincent, niet de gelukkigste man, wel een soort revolutionair. 

Zo kan ik nog wel doorschrijven. Een lijst met beroemdheden maken, die hier een tijdje rondzwierven. Of een beschrijving van de mooiste plekjes en terrasjes.  Het is allemaal al ergens beschreven. Nee, wat Parijs mij deze keer leert is dit: 
'Geniet', zei menigeen, toen ik vertrok,
Van pracht en praal, dacht ik.
Maar wandelend
tussen versteend verdriet,
bedenk ik, dat het
de aankomst niet,
maar de reis zelf is,
die leven boeiend maakt. 




Raam

(gepubliceerd  op 15-04-2018  indebuurt.nl)
Er wonen bijna tweeduizend mensen. En gemiddeld hebben ze een inkomen van iets meer dan vijfentwintigduizend euro.  We hebben het hier over een heel bijzondere straat in Gouda.
Alleen de naam is al een beetje ingewikkeld. Raam. Niet: 'het Raam'. Maar Raam. Dit betekent als je de straat aanwijst dat je het dan hebt over de Raam. En dat klinkt best een beetje raar. 
De Raam is niet alleen een straat maar ook een buurt. De Raambuurt. Dit omdat er de afgelopen decennia jaren meer veranderd is dan alle eeuwen daarvoor, las ik op de website die ze zelfs hebben.De straat bestond vroeger uit een gracht die de Hoge Gouwe via het Nonnenwater met de huidige Museumhaven verbindt.

Koningsmarkt


Waar vroeger het water liep, staan nu auto's geparkeerd. En leggen we straks de kleedjes voor de jaarlijkse vrijmarkt op Koningsdag. Wij hebben daar jaren gestaan bij vrienden die een mooi huis halverwege de Raam hebben. Eén van de vele nieuwe huizen die er de laatste jaren zijn verrezen.  Terwijl er tegenover de gebouwen en huizen van honderd jaar oud in stand gehouden worden. Die mix is wat deze straat zo leuk maakt. 

Tegenover de islamitische groenteboer zit mijn huidige kapster. Iets verderop de moskee waar altijd wel wat mensen rondlopen.  De kleine erfjes die uitkomen op de Raam maken het ook een authentieke buurt.  


Folderwijk
De Raam is ook de straat waar mijn dochter jarenlang een folderwijk had. Heel vaak met haar mee geweest. Beetje onder het mom van helpen, en ook iets met grote stad, jonge dochter en straat bij schemer. Maar eerlijk gezegd gewoon omdat ik het leuk vond. Samen die mooie buurt door met heel veel karakteristieke elementen. Niet in het minst de bewoners zelf. 
Zeker rond kerst en oud-, en nieuwjaar een belevenis. Ook wel een beetje omdat dochterlief dan de jaarlijks terugkerende nieuwjaarswens, namens de foldermaatschappij, mocht rondbrengen. Met een piek in haar inkomen op dat moment. Waarbij ik heel vaak op een beetje lugubere manier als toekijkende vader wat op de achtergrond haar geldtransport stond te bewaken.  Misschien zag het er ook wel uit als een vader die zijn dochter zijn inkomen liet aanvullen. Mooi was in elk geval altijd dat de staat en waarde van een huis niets zei over de bijdrage die mijn dochter ontving. Mooie les!


Er zitten nogal wat kunstenaars op de Raam getuige de diverse woonkamerramen waarbij je echt even twijfelt of dit een woonkamer of een etalage is. Waar soms gewoon een fiets in geparkeerd staat. Of een ware expositie zo even van de straatkant te bekijken. 
Al met al een mooi straat om eens op je gemak door te wandelen. Al kijkend valt er heel veel leuks te ontdekken.







maandag 9 april 2018

Raken


Elkaar een beetje kwijt
raken door dichtbij te komen.
Is een mooi voorbeeld
van tegenstrijdigheid.
Toch blijft er hoop,
zolang raken zich
net zo verhoudt tot
dichtbij als
tot kwijt.

vrijdag 6 april 2018

Graven

Op elke 
begrafenis begraaf ik
 al mijn oude doden.
De rij wordt langer,
 de stoet steeds
korter.


zondag 25 maart 2018

'Bemoei je met je eigen zaken'

Op tweede paasdag hebben we een paasontbijt in de stad. Midden op de markt zetten we tien rijen van tien tafels. Aan beide kanten plaatsen we bankjes. We voorzien duizend mensen van een ontbijt. Iedereen is welkom. Van toerist tot buurtbewoner. Atheïst tot christen. Toevallige voorbijganger of genodigden via Voedselbank of Leger des Heils. 
Het is een gezamenlijke actie van de ondernemersvereniging en heel veel plaatselijke kerken. Bedoeling is om mensen met elkaar te verbinden. Elkaar te zien. Voor elke rij tafels staan er tien vrijwilligers die de gasten van het nodige voorzien. Bij de instructie, voorafgaand aan het ontbijt, wordt de nadruk gelegd om mensen vriendelijk te ontvangen en te bedienen. Hoog inzetten op een goede sfeer.  We zijn er niet om te evangeliseren, tenminste niet met woorden.
Daarnaast organiseren we veel rondom dit ontbijt. Van droomdominee tot een bandje. Van springkussen tot kletspotten.

Die kletspotten maken we met onze leerlingen. Tijdens de lessen Burgerschap. Vijf tweede klassen vmbo (basis en kader) zijn twee keer een halve dag bezig om dit voor elkaar te krijgen.
We hebben via een bevriende relatie een auto vol met glazen potten gekregen. Driehonderd stuks.
Onze leerlingen gaan aan de slag. Na een uitleg over het paasontbijt krijgen ze elk drie potten met deksel. En drie lege etiketten. Hierop schrijven ze hun naam en klas. Deze plakken ze aan de binnenkant van het deksel. Nu weten we wat van wie is.
Op de voorkant van de pot maken ze een mooi etiket waarop in ieder geval het woord 'kletspot' moet staan.
Vervolgens plakken ze op de achterkant een etiket met gebruiksaanwijzing. Het is de bedoeling dat er in elke pot strookjes met vragen komen. Vijf verschillende kleurtjes die allemaal voor een thema staan. Groen is familie, geel is sport & hobby, rood is levensovertuiging, blauw is woonomgeving en oranje is eten & drinken. Vijfentwintig vragen per pot.
De bedoeling is dat mensen na het nuttigen van hun ontbijt nog even blijven zitten. Met behulp van de vragen van onze leerlingen in gesprek raken met elkaar.
Wat ze nog niet weten dat ze ook allemaal een pot mee naar huis krijgen. Voor het paasontbijt hebben we aan tweehonderd potten voldoende. Die andere honderd zijn voor hen. Zou mooi zijn als ze thuis zo ook in gesprek raken.
Mooi om te zien hoe onze leerlingen bezig zijn. Ze hebben wat voorbeelden gekregen en gaan nu zelf aan de slag. Vragen die variëren van ‘Wat is uw lievelingseten? ’ tot ‘Heeft u een leuke familie?’. Bij die eerste ontstaat er een discussie of je dit wel kunt vragen. Stel dat er net een zwerver die vraag krijgt. En bij die laatste komt er één met de opmerking dat iemand misschien helemaal geen familie meer heeft.

Voor dat we het weten hebben we een gesprek over lastige vragen. Of die wel of niet kunnen. Of dat het erg is als iemand een lastige vraag krijgt. Tot er een antwoord vanachter uit de klas komt: ‘Je kunt altijd nog zeggen “Bemoei je met je eigen zaken”. Waarop een ander zegt: ‘Maak je niet zo druk over de antwoorden, je hoeft alleen maar vragen te bedenken’.  Betere definitie van Burgerschap kan ik me niet indenken.






donderdag 22 maart 2018

Cito en Chocomel

Het is weer Cito-tijd. Een week lang toetsen we rekenvaardigheid, leesvaardigheid, woordenschat en nog wat zaken. 

Voor mijn mentorklas een ingewikkelde periode. Na acht jaar in het basisonderwijs zitten ze nu in het voortgezet onderwijs.
Tijdens de basisschooltijd zaten ze vooral bij leerlingen met een hogere cognitie. Niet dat die andere kinderen meer konden, wel dat die andere kinderen makkelijker leerden, verbanden zagen en daardoor sneller leerstof begrepen, waar mijn leerlingen wat meer tijd of individuele aandacht voor nodig hadden.

Dat lukt niet altijd in een basisschoolklas met meer dan dertig leerlingen. Ondanks alle goede bedoelingen van onderwijzend personeel, is daar de druk van meten, presteren en rapporteren heel erg hoog. Komt bij dat ouders tegen het eind van de basisschoolperiode vaak ook nog wel iets vinden van de toekomstmogelijkheden van hun zoon of dochter. Niets mis mee; zij kennen hun kind. Goed om het beste voor je kind te zoeken. Fijn als zij beseffen dat het beste niet altijd betekent een zo hoog mogelijk niveau. Het zegt al heel veel dat wij met hoog niveau het vaak alleen over verstandelijke dingen hebben.

Uiteindelijk komen de doeners bij mij in de vmbo-basisklas. De klas met leerlingen die in de toekomst de broodnodige dingen gaan doen: wegen aanleggen, kabels trekken, huizen bouwen, eten maken in het verzorgingshuis en verwarmingen repareren in het ziekenhuis.
Na anderhalf jaar ben ik zover dat ze een beetje beginnen te geloven dat ze er toe doen. Niet ondanks hun 'lage denk-niveau' maar dankzij hun 'hoge doe-niveau'.

En wat bedenken wij? Wij gaan ze testen. Wij gaan meten wat ze weten. Wat ze geleerd, onthouden en begrepen hebben. 
Zeg nou zelf, dat is toch hetzelfde als dat we alle studenten geneeskunde in hun tweede jaar van de campus afjagen en ze dwingen om met een lading klinkers een straat te maken. Onder tijdsdruk. Daar een cijfer voor geven. Of ze allemaal een containerschip injagen om een lading vast te zetten.

Het is gewoon niet eerlijk en daarom heb ik deze week een nieuwe betekenis bedacht voor Cito. Nadat ze met de moed der wanhoop begonnen aan hun eerste Cito-toets, kwamen we er na een halfuur achter dat het ook nog eens een verkeerde toets was. 

Ik heb alles in laten leveren. Iedereen naar buiten gestuurd.


Zelf als een hazewindhond naar de docentenkamer.  Voor elke leerling een beker Chocomel getapt, ze daarmee opgewacht toen ze weer binnenkwamen. Vervolgens hebben we een minuutje of tien gepraat over toekomstverwachtingen. We hebben elkaar in een paar zinnen verteld waar we over tien jaar denken te staan: de één dacht aan nieuwe huizen bouwen, de ander aan bomen verzorgen, weer iemand dacht aan iets met kinderopvang en een ander had het over zijn eigen zaak.  Ja, er werd gedacht. Over ‘doen’.  Er werd ook een beetje gedroomd. Theoretische toetsen kwamen er niet in voor. Die gingen we wel weer maken. Cito? Dat staat voor: Chocomel Is Toets Overstijgend.




dinsdag 13 maart 2018

Biddag 2018



Mijn God ik wil U bidden.
Maar weet niet goed waarvoor
Heb een huis een haard,
een gezin, een baan en pensioen.
De vakantie al geregeld.
Als die in het water valt
ligt ook plan b al klaar.

Mijn God ik wil U bidden.
Maar zie geen beelden meer
van dobberende bootjes
vol met vluchtelingen.

Mijn God ik wil U bidden
maar zelfs de bankier
heeft zijn bonus 
ingetrokken.

Mijn God ik wil U bidden.
Maar weet niet goed waarvoor
het gaat hier best wel aardig
daar danken wij U voor.

Mijn God ik wil U bidden.
Maar mijn buik en bank 
zijn best wel vol.

Mijn God mag ik U bidden
Leer mij meer nee te zeggen
Te stoppen en de tijd te nemen
De ander en mijzelf eens echt te zien

Mijn God mag ik U bidden.
Leer mij maar t' onthaasten,
te consuminderen,
blij te worden 
van de zon
en maan.

Mijn God mag ik U bidden.
Leer mij maar huilen.
Een druppel zijn en blijven.
Vloeibaar voor altijd.